การแยกเบื้องต้นดูจากสามอย่างประกอบกัน คือมีไข้ไหม แผลมีกี่จุด และมีผื่นที่มือ เท้า หรือก้นร่วมด้วยไหม CDC ระบุว่าโรคมือเท้าปากมักทำให้มีไข้ แผลในปาก และผื่นที่ผิวหนัง พบบ่อยในเด็กอายุต่ำกว่า 5 ปี และส่วนใหญ่ดีขึ้นเองใน 7–10 วัน แต่การดูด้วยตาแยกไม่ได้อย่างเด็ดขาด และในทางปฏิบัติ สิ่งที่ต้องจัดการก่อนเหมือนกันทุกสาเหตุ คือทำให้เด็กยังดื่มได้ เพราะ CDC ระบุว่าเด็กเล็กอาจขาดน้ำได้ถ้ากลืนของเหลวได้ไม่พอเพราะแผลในปากเจ็บ
เมื่อลูกมีแผลในปาก คำถามแรกของพ่อแม่หลายคนคือ “ใช่มือเท้าปากหรือเปล่า”
หน้านี้ให้ภาพรวมของการแยกเบื้องต้น พร้อมบอกข้อจำกัดตรง ๆ ส่วนรายละเอียดเฉพาะของโรคมือเท้าปากอยู่ในเว็บที่ทำเรื่องนี้โดยตรง
สามอย่างที่ใช้ดูเบื้องต้น
| สิ่งที่ดู | มักพบในโรคมือเท้าปาก | มักพบในแผลในปากจากสาเหตุอื่น |
|---|---|---|
| ไข้ | CDC ระบุว่ามักมีไข้ | แผลจากการกัดหรือแผลร้อนในโดยทั่วไปไม่มีไข้ |
| จำนวนแผล | มักมีแผลในปากหลายจุด | แผลจากการกัดมักเป็นแผลเดี่ยว |
| ผื่นที่ผิวหนัง | CDC ระบุว่ามักมีผื่นที่ผิวหนังร่วมด้วย | ไม่มีผื่น |
| อายุ | CDC ระบุว่าพบบ่อยในเด็กอายุต่ำกว่า 5 ปี | เกิดได้ทุกวัย |
CDC ระบุว่าโรคมือเท้าปากมักไม่รุนแรง และส่วนใหญ่ดีขึ้นเองใน 7–10 วัน โดยแทบไม่ต้องรักษา
ข้อจำกัดที่ต้องรู้
ส่วนนี้สำคัญกว่าตารางด้านบน
การดูด้วยตาแยกไม่ได้อย่างเด็ดขาด ผื่นอาจยังไม่ขึ้นในระยะแรก ทำให้เด็กที่มีแผลในปากแต่ยังไม่มีผื่นอาจถูกตัดออกเร็วเกินไป และแผลในปากจากไวรัสหลายชนิดอาจดูคล้ายกันมาก
ที่สำคัญกว่านั้น ในทางปฏิบัติ การรู้ชื่อของไวรัสไม่ได้เปลี่ยนสิ่งที่ต้องทำในบ้านมากนัก เพราะสิ่งที่กระทบเด็กในแต่ละวันคือความเจ็บที่ทำให้กลืนไม่ลง ซึ่งจัดการเหมือนกันไม่ว่าสาเหตุจะเป็นอะไร
นี่คือเหตุผลที่หน้านี้ไม่พยายามให้คำวินิจฉัย การวินิจฉัยเป็นเรื่องของแพทย์ที่เห็นเด็กจริง
สิ่งที่ต้องจัดการก่อน ไม่ว่าสาเหตุจะเป็นอะไร
ไม่ว่าจะใช่มือเท้าปากหรือไม่ สิ่งที่ต้องเฝ้าเหมือนกัน คือเด็กยังดื่มได้พอไหม
CDC ระบุว่าเด็กเล็กอาจขาดน้ำได้ถ้ากลืนของเหลวได้ไม่พอเพราะแผลในปากเจ็บ และพ่อแม่ป้องกันได้โดยดูให้เด็กดื่มของเหลวให้พอ
| สิ่งที่พบ | ควรทำ | ที่มา |
|---|---|---|
| ดื่มได้ไม่ดีจนกังวลว่าจะขาดน้ำ | ติดต่อแพทย์ | CDC |
| สงสัยว่าขาดน้ำ | ติดต่อกุมารแพทย์ทันทีหรือไปห้องฉุกเฉิน | AAP |
| ไข้นานเกิน 3 วัน หรืออาการไม่ดีขึ้นหลัง 10 วัน | พบแพทย์ | CDC |
| อายุน้อยกว่า 6 เดือน หรือมีภูมิคุ้มกันอ่อนแอ | พบแพทย์ | CDC |
วิธีให้ของเหลวเมื่อเด็กปากเจ็บ ทั้งเรื่องความเย็น ความนุ่ม การเลี่ยงกรด และการเปลี่ยนภาชนะ อยู่ที่ ลูกเจ็บปาก กินข้าวไม่ได้
รายละเอียดเฉพาะของโรคมือเท้าปาก
หน้านี้ตั้งใจให้เป็นภาพรวมสำหรับการแยกเบื้องต้นเท่านั้น
เรื่องที่เกินจากนี้ทั้งหมด รวมถึงรายละเอียดของโรค การดูแลเฉพาะ และคำถามอื่น ๆ ที่พ่อแม่มักมี อยู่ในเว็บที่ทำเรื่องโรคมือเท้าปากโดยเฉพาะ ซึ่งลงรายละเอียดได้ครบกว่า
คู่มือเต็มอยู่ที่ www.มือเท้าปาก.com
ส่วนสาเหตุอื่นของแผลในปากเด็ก ทั้งการกัดกระแทก แผลร้อนใน และแผลที่เป็นซ้ำ อยู่ที่ แผลในปากเด็ก
